ΣΗΜΑ

ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ

Σήμα

Η ταχύτητα στις πληροφορίες, η δραστηριοποίηση των επιχειρήσεων σε πολλαπλούς και συχνά ομοιόμορφους με άλλες επιχειρήσεις, τομείς, ο ρυθμός αύξησης του αριθμού των επιχειρήσεων είτε σε εθνικό, είτε σε παγκόσμιο επίπεδο, αυξάνει τον υγιή ανταγωνισμό και δημιουργεί στους επιχειρηματίες την δικαιολογημένη ανάγκη της διάκρισης, ιδίως με την απόκτηση της εμπιστοσύνης του τελικού καταναλωτή. Μεταξύ άλλων, ένα μέσο, με το οποίο δημιουργείται και αναπτύσσεται  η σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ πελάτη και επιχειρηματία, αποτελεί το σήμα, το διακριτικό δηλαδή αυτό γνώρισμα το οποίο είτε διακρίνει την ίδια την επιχείρηση και το σύνολο των δραστηριοτήτων αυτής, είτε  διακρίνει τις επιμέρους υπηρεσίες ή/και τα προϊόντα της εκάστοτε επιχείρησης. Το σήμα δηλαδή είναι αυτό το οποίο μαρτυρεί στον τελικό καταναλωτή την προέλευση του εκάστοτε προϊόντος ή και τον πάροχο της εκάστοτε υπηρεσίας, με αποτέλεσμα το διακριτικό αυτό γνώρισμα, να διακρίνεται από μία ιδιαίτερη δύναμη στην εκάστοτε αγορά στην οποία προσφέρονται τα προϊόντα, δεδομένου ότι -ανάλογα με την εμπειρία του εκάστοτε  καταναλωτή- διαμορφώνεται και η εικόνα της επιχείρησης στην αγορά και μάλιστα η πραγματική εικόνα αυτής.

Σε κάθε επιχειρηματία συνιστάται η δήλωση και καταχώρηση του σήματός του προς εξασφάλιση των συμφερόντων του, αφενός, και προς αποφυγή συγχύσεων στο καταναλωτικό κοινό από τη κυκλοφορία παρόμοιων μη δηλωμένων και κατά συνέπεια, μη προστατευμένων, σημάτων, αφετέρου. Το εθνικό , ελληνικό σήμα, ρυθμίζεται και προστατεύεται δυνάμει των διατάξεων του Ν. 4072/2012 και ειδικότερα αυτών των άρθρων 121 έως 196. Σύμφωνα με τις διατάξεις του εν λόγο Νόμου, Σήμα μπορεί να αποτελέσει κάθε σημείο επιδεκτικό γραφικής παράστασης ικανό να διακρίνει τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες μιας επιχείρησης από εκείνα άλλων επιχειρήσεων. Μπορούν να αποτελέσουν σήμα ιδίως λέξεις, ονόματα, επωνυμίες, ψευδώνυμα, απεικονίσεις, σχέδια, γράμματα, αριθμοί, χρώματα, ήχοι, συμπεριλαμβανομένων των μουσικών φράσεων, το σχήμα του προϊόντος ή της συσκευασίας του και τα διαφημιστικά συνθήματα (slogans). Προς αποφυγή συγχύσεων και παρερμηνειών στον ορισμό του σήματος, αλλά και ασφάλειας στον εκάστοτε επιχειρηματία περί της σωστής ή μη επιλογής σήματος, τίθενται από τον ίδιο το νόμο περιορισμοί και απαγορεύσεις στην καταχώρηση σημάτων, ενδεικτικά αναφέρονται απαγορεύσεις αναφορικά με ενδείξεις ή σημεία που παραπέμπουν σε ορισμένη γεωγραφική προέλευση ενός προϊόντος, τα οποία έχουν καταστεί συνήθη στην καθημερινή γλώσσα και κατά συνέπεια η όποια καταχώρησή τους θα αντίκειται στο δημόσιο συμφέρον, είναι αντίθετα προς την δημόσια τάξη και τα χρηστά ήθη, ενώ επίσης ειδικές απαγορεύσεις τίθενται και για ειδικές κατηγορίες προϊόντων όπως τα κρασιά και τα γεωργικά προϊόντα. Σημειώνεται βέβαια ότι δεδομἐνου των αναφερόμενων στην αρχή λόγων και αιτιών (δυνατότητα ταχύτατης ανάκτησης πληροφοριών παγκοσμίως, ρυθμός ανάπτυξης και αύξησης των επιχειρήσεων) η καταχώρηση σημάτων και η αποδοχή αυτών εκ μέρους των εκάστοτε αρμοδίων αρχών γίνεται ολοένα και δυσκολότερη, λόγω της πληθώρας των υπαρχόντων σημάτων και της δυσκολίας στην ανεύρεση διακριτικότητας και σχεδόν μοναδικότητας που απαιτείται να χαρακτηρίζει το σήμα.

Η διαδικασία κατάθεσης των σημάτων έχει απλοποιηθεί τόσο σε εθνικό, όσο και σε  κοινοτικό αλλά και διεθνές επίπεδο. Εύκολα, γρήγορα, χρησιμοποιώντας απλά τον ηλεκτρονικό σας υπολογιστή μπορείτε να διασφαλίσετε τα συμφέροντα της επιχείρησης/δραστηριότητάς σας, δηλώνοντας το σήμα σας δια μέσου ηλεκτρονικής υποβολής, ακολουθώντας για το μεν εθνικό σήμα τις οδηγίες που δίνονται από την  σελίδα: http://gge.gov.gr/, ενώ για το κοινοτικό  https://oami.europa.eu/ohimportal/el/apply-now καθώς  και το διεθνές στην σελίδα www.wipo.int. Παρά την εύκολη σε κάθε περίπτωση διαδικασία, συνιστάται η συμβουλή Δικηγόρου αναφορικά με τη δυνατότητα αλλά και πιθανότητες κατοχύρωσης σήματος, πριν την κατάθεση της δήλωσης.

Η καταχώριση του σήματος παρέχει στο δικαιούχο αποκλειστικό δικαίωμα. Ιδίως παρέχει το δικαίωμα της χρήσης αυτού, το δικαίωμα να επιθέτει αυτό στα προϊόντα, τα οποία προορίζεται να διακρίνει, να χαρακτηρίζει της παρεχόμενες υπηρεσίες, να επιθέτει αυτό στα περικαλύμματα και τις  συσκευασίες των εμπορευμάτων, στο χαρτί αλληλογραφίας, στα τιμολόγια, τους τιμοκαταλόγους, τις αγγελίες, τις κάθε είδους διαφημίσεις, ως και σε άλλο έντυπο υλικό και να το χρησιμοποιεί σε ηλεκτρονικά ή οπτικοακουστικά μέσα.

Η προστασία του σήματος διαρκεί για 10 έτη, ενώ ανανεώνεται με σχετική αίτηση και καταβολή των αντιστοιχούντων στην ανανέωση αυτή τελών, για μία επιπλέον 10ετία.

Σημειώνεται ότι δικαιούχος του σήματος δύναται να είναι τόσο Φυσικό όσο και Νομικό Πρόσωπο.

Ευρεσιτεχνία

Για τη δήλωση ευρεσιτεχνίας και την απόκτηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας, απαραίτητη είναι η μετάβαση στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ΟΒΙ), όπου και φυσικά μπορείτε να μεταβείτε και ηλεκτρονικά, εύκολα και γρήγορα μέσω της ιστοσελίδας www.obi.gr/obi/ . Σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου, διπλώματα ευρεσιτεχνίας χορηγούνται για επινοήματα νέα, που εμπεριέχουν εφευρετική δραστηριότητα και τα οποία είναι επιδεκτά βιομηχανικής εφαρμογής. Δεδομένης της πολυπλοκότητας του δικαιώματος καταχώρησης μίας εφεύρεσης και της κατά συνέπεια απόκτησης σχετικού διπλώματος, ο νόμος περιγράφει λεπτομερώς και με σαφήνεια τις επιμέρους προϋποθέσεις για την έκδοση σχετικού διπλώματος. Έτσι ενδεικτικά:  Δεν θεωρούνται εφευρέσεις α. Οι ανακαλύψεις, οι  επιστημονικές  θεωρίες  και  οι  μαθηματικές μέθοδοι., β. Οι αισθητικές δημιουργίες. γ. Τα σχέδια, οι  κανόνες και οι μέθοδοι για την άσκηση πνευματικών δραστηριοτήτων,  για  παιγνίδια  και  για   την   άσκηση   οικονομικών δραστηριοτήτων καθώς και τα προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών. δ. Η παρουσίαση πληροφοριών. Ταυτόχρονα, σύμφωνα με το νόμο, μια εφεύρεση κρίνεται νέα, αν δεν ανήκει στη στάθμη της τεχνικής. Ως  στάθμη  της  τεχνικής  νοείται κάθε τι που είναι γνωστό οπουδήποτε στον κόσμο από γραπτή ή προφορική  περιγραφή  ή  με  οποιοδήποτε  άλλο τρόπο,  πριν  από  την  ημερομηνία  κατάθεσης της αίτησης για χορήγηση  διπλώματος ευρεσιτεχνίας ή την ημερομηνία προτεραιότητας…… Η εφεύρεση θεωρείται επιδεκτική βιομηχανικής εφαρμογής  αν το αντικείμενό της μπορεί να παραχθεί ή να χρησιμοποιηθεί σε  οποιοδήποτε τομέα παραγωγικής δραστηριότητας.

Δεν θεωρούνται σύμφωνα με το νόμο εφευρέσεις επιδεκτικές βιομηχανικής εφαρμογής,  α.  Οι  μέθοδοι χειρουργικής και θεραπευτικής αγωγής του ανθρωπίνου σώματος ή του σώματος ζώων. β.  Οι διαγνωστικές μέθοδοι που εφαρμόζονται στο  ανθρώπινο  σώμα ή στο σώμα των ζώων. Οι εξαιρέσεις αυτές δεν ισχύουν για τα προϊόντα και ιδίως για τις ουσίες ή συνθέσεις που χρησιμοποιούνται κατά την εφαρμογή των εν λόγω μεθόδων.

Λόγω της ιδιαιτερότητας του εν λόγω δικαιώματος αλλά και της σπανιότητας στην έκδοση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, ο νομοθέτης αναγνωρίζει υπέρ του εκάστοτε καταθέτη τη λεγόμενη διεθνή προτεραιότητα. Κατά συνέπεια, εφόσον έχετε καταθέσει αίτημα για τη χορήγηση διπλώματος ή πιστοποιητικό υποδείγματος χρησιμότητας στην αλλοδαπή, έχετε δικαίωμα σε προτεραιότητα εφόσον εντός δώδεκα μηνών από την εν λόγω κατάθεση, καταθέσετε αίτηση για την ίδια εφεύρεση σε άλλη χώρα και ισχύει ο όρος της αμοιβαιότητας. Στη νεότερη αίτηση δηλώνεται την πρώτη σας κατάθεση. Το δικαίωμα στην προτεραιότητα ανατρέχει την αρχική σας κατάθεση. Το εκδοθέν δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, σας παρέχει μία 20ετή προστασία των δικαιωμάτων σας, η οποία αρχίζει από την επομένη της ημέρας κανονικής κατάθεσης της αίτησης για τη χορήγηση του διπλώματος.

Ο κάτοχος του διπλώματος δύναται να εκμεταλλεύεται εμπορικά και το ίδιο το δίπλωμά του, παρέχοντας άδεια εκμετάλλευσης αυτού σε τρίτους, ενώ ταυτόχρονα το δίπλωμα είναι από το νόμο ελεύθερα μεταβιβάσιμο περιουσιακό δικαίωμα.

Πιστοποιητικό Υποδείγματος Χρησιμότητας

Πλησίον στην έννοια της ευρεσιτεχνίας, αλλά πιο ελαστικό στις προϋποθέσεις χορήγησης σχετικού διπλώματος και για το λόγο αυτό ίσως και πιο ελκυστικό προς κατάθεση, είναι το Πιστοποιητικό Υποδείγματος Χρησιμότητας ή άλλως ΠΥΧ. Σύμφωνα με το Δίκαιο Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, τα υποδείγματα και σχέδια χρησιμότητας αφορούν νέες επινοήσεις του ανθρώπινου πνεύματος, που περιέχονται σε ενσώματο κινητό αντικείμενο, αναφέρονται όπως και οι εφευρέσεις στο χώρο της τεχνικής, δίνουν λύση σε τεχνικό πρόβλημα και, έχοντας τη δυνατότητα του βιομηχανικά εκμεταλλεύσιμου, απολαμβάνει απόλυτο δικαίωμα με τη χορήγηση του πιστοποιητικού υποδείγματος χρησιμότητας, ελλείποντος εν προκειμένω της προϋπόθεσης του ύψους της εφευρετικής δραστηριότητας, αντίστοιχης με αυτή που απαιτείται για τη χορήγηση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Συχνά μάλιστα το ΠΥΧ θεωρείται ως μία ιδιάζουσα μορφή διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Και εδώ, όπως και στο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, το στοιχείο του νέου απαιτείται, χωρίς να απαιτείται όμως να εμπεριέχεται και εφευρετική δραστηριότητα.

Ως προς τις τυπικές προϋποθέσεις, το ΠΥΧ χορηγείται για κάθε τρισδιάστατο αντικείμενο με καθορισμένο σχήμα και μορφή, όπως ενδεικτικά εργαλείο, όργανο, συσκευή, σκεύος ή και εξάρτημά τους, που προτείνεται ως  νέο,  βιομηχανικά  εφαρμόσιμο  και  με δυνατότητα να δώσει λύση σε τεχνικό πρόβλημα. Αρμόδια Αρχή για την χορήγηση του Πιστοποιητικού είναι όπως και στο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ο ΟΒΙ. Αν  η  αίτηση χορήγησης πιστοποιητικού υποδείγματος χρησιμότητας αφορά  τρισδιάστατο  αντικείμενο  και  πληροί  τις  προϋποθέσεις   που σύμφωνα με το νόμο καθορίζονται εκάστοτε από το αρμόδιο Υπουργείο,  ο  ΟΒΙ χορηγεί Πιστοποιητικό υποδείγματος χρησιμότητας χωρίς προηγούμενο έλεγχο του  νέου  και  του  βιομηχανικά  εφαρμόσιμου χαρακτήρα του υποδείγματος χρησιμότητας με ευθύνη του καταθέτη. Η προστασία που παρέχεται στα εν λόγω Πιστοποιητικά διαρκεί επτά (7) έτη.  Η προστ